Sławni Polacy - Mikołaj Kopernik

"KOPERNIK”

Noc roziskrzona gwiazdami, pogodna
- To pora pracy, astronom na wieży
Patrzy na gwiazdy. Ręka jego chłodna
Ujmuje cyrkiel, który wszechświat mierzy.
Wielki Wóz sporo już objechał nieba,
Niedługo błyśnie sierp Ksieżyca blady...
Sam przeciw gwiazdom! Odwagi potrzeba
Temu, kto wnika w krążące miriady
Światów i myślą je mierzy z daleka...

O, Drogo Mleczna, Plejady i Wagi!
O, Słońce! Lęka sie serce człowieka.
Kopernik szepce: Odwagi, odwagi!
Myśl nieulękła ku gwiazdom się zwraca.
Szukając prawa, które wszystkim rządzi.
Cyrkiel i karta, rachunek i praca
Tyle wystarcza, by w niebie nie zbłądzić.

Bledną już gwiazdy. Astronom znużony
Przymknął powieki, chwilę - zda się - drzemie,
Nagle wprost w Słońce spojrzał i, natchniony,
Zatrzymał Słońce i poruszył Ziemię.

Władyslaw Broniewski


Mikołaj Kopernik urodził się w Toruniu 19 lutego 1473 roku przy ul. Św. Anny . Obecnie jest to ul. Kopernika 17 i znajduje się tam muzeum. Żył 70 lat, został pochowany pod posadzką katedry we Fromborku. Jego rodzicami byli Mikołaj i Barbara, pochodząca z niemieckiej rodziny Watzenrode. Miał brata Andrzeja i dwie siostry.

Ukończył w 1491 roku naukę w szkole parafialnej, gdzie nauczył się łaciny, podstaw matematyki i astronomii. Na przełomie 1491 i 1492 roku rozpoczął studia na Akademii Krakowskiej. Czas pobytu Mikołaja Kopernika w Krakowie przypada na okres wielkiego rozkwitu uczelni krakowskiej, założonej przez Kazimierza Wielkiego w 1364 roku. Kopernik uczęszczał na różnorodne wykłady: z gramatyki, z retoryki, z poetyki, ale również na wykłady o treściach matematyczno-astronomicznych.

Następnie rozpoczął studia prawnicze w Bolonii, w roku 1500 odbył wraz z bratem Andrzejem Kopernikiem praktykę prawniczą w kancelarii papieskiej w Rzymie. W 1501 na krótko powrócil na Warmię, po czym rozpoczął kolejne studia medyczne w Padwie, kontynuując studia prawnicze. W Padwie skończył studia medyczne i uzyskał prawo do wykonywania praktyki lekarskiej.

W 1510 roku Mikołaj Kopernik osiedla się na stałe we Fromborku. Pełniąc funkcje kanonika katedry we Fromborku miał doskonale warunki by poświęcić się badaniom naukowym. Był aktywny w bardzo wielu dziedzinach wiedzy, jak fizyka, geografia, ekonomia. Pisał też rozprawy ekonomiczne, jak na przykład traktat o sposobie bicia pieniędzy czy "Obrachunek wypieku chleba." Do swoich obserwacji astronomicznych Mikołaj Kopernik stosował bardzo proste instrumenty, często własnej konstrukcji. W swojej pracy kładł duży nacisk na wyniki obserwacji, które weryfikowały słuszność jego teorii.

Zarys swojej teorii Kopernik podał w rozprawie, która jest znana pod tytulem "Komentarzyk Mikolaja Kopernika o utworzonych przez niego hipotezach ruchów niebieskich". W Komentarzyku, po krótkim wprowadzeniu Kopernik wskazuje na pewne braki starej teorii, co go upoważnia do zaproponowania nowej, opartej na siedmiu zalożeniach, z których jedną z najistotniejszych jest ta, że wszystkie sfery obiegają Słońce jako swój środek i dlatego Słońce jest środkiem całego Wszechświata .