Rozwój mowy dzieci dwujęzycznych – na co zwracać uwagę ?

zaletach płynących z posługiwania się dwoma lub więcej językami nie trzeba nikogo przekonywać. W jednym z poprzednich wydań magazynu mieliście Państwo okazję przeczytać artykuł szczegółowo omawiający korzyści wynikające z bilingwilizmu.

Wychowanie dziecka bilingwistycznego to wielkie wyzwanie i wysiłek dla rodziców, który wiąże się niekiedy z wieloma problemami, szczególnie wtedy, gdy dziecko zaczyna mylić słowa, gubi końcówki fleksyjne bądź powtarza źle zbudowane zdania.

Mowa jest skomplikowaną czynnością psychiczną i zależy od ośrodkowego układu nerwowego, narządów mowy i narządów słuchu. Mówienia trzeba się nauczyć, jest to sprawność, którą dziecko nabywa. Po urodzeniu żaden z organów mowy nie jest gotowy do pełnienia swojego zadania.

Mowa kształtuje się dzięki aktywności i rozwijającej się sprawności w używaniu płuc, krtani, jamy gardłowej, podniebienia, języka, języczka małego i warg, które są odpowiedzialne za artykułowanie głosek, a prawidłowa artykulacja głosek to warunek prawidłowego rozwoju mowy, który nie u wszystkich dzieci przebiega jednakowo.

Stopień jej rozwoju w danym momencie to rezultat rozwoju psychofizycznego i wpływu środowiska. W każdym razie około szóstego roku życia mowa dziecka powinna być już opanowana pod względem dźwiękowym.

Co się dzieje, gdy dziecko ma do czynienia z drugim językiem? Dla przyswajania drugiego języka optymalny jest wiek młody, gdy dziecko ma plastyczne narządy mowy z łatwością opanuje wymowę, akcent i intonację. Z wiekiem zdolność rozpoznawania i imitowania dźwięków maleje. Należy pamiętać o przyjęciu zasady jedna osoba – jeden język.

Gdy rodzice będą mówić zawsze w ten sam sposób, pomoże to dziecku wychwycić różnice. Pod żadnym pozorem nie używajmy przy dziecku dwóch języków i nie mówmy do niego nieprawidłowo. Zadając pytanie w danym języku, oczekujmy odpowiedzi w tym samym. Dobrze byłoby, gdyby dziecko poznało świat najpierw w jednym języku, wtedy będzie miało lepsze wyniki.

W pierwszych dwóch latach wychowania dwujęzycznego często dochodzi do mieszania przez dziecko obu języków. Dzieje się tak dlatego, że dużo później uświadamia sobie istnienie dwóch różnych systemów językowych. W kolejnych latach z pewnością nie będzie miało problemu z wyborem języka w zależności od sytuacji.

Zapewne wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że dwujęzyczność to posługiwanie się dwoma językami w mowie i piśmie, dlatego zachęcam do podtrzymywania znajomości języka ojczystego. Z całą pewnością nasze testy z języka polskiego, przeznaczone dla młodszych nastolatków, drukowane w co drugim numerze magazynu w tym pomogą.

Dorota Pelszyk