Choinka

d wieków niektóre drzewa i krzewy podczas przeróżnych świąt były obwieszane ozdobami, np. ostrokrzew służył Celtom do obłaskawiania chochlików, a jemioła do praktyk okultystycznych.

Większość symboli Bożego Narodzenia ma swoje źródło w wierzeniach pogańskich. Współczesna choinka, przybrana świeczkami i innymi ozdobami pojawiła się najwcześniej na ziemiach niemieckich. Jej ojczyzną była najprawdopodobniej Alzacja.

Właśnie tam zwyczaj polegający na wnoszeniu do domu wiecznie zielonej gałęzi i wieszaniu jej przy suficie został zastąpiony w XV lub XVI wieku stojącym drzewkiem wigilijnym.

Zwyczaj przystrajania drzewka wigilijnego rozpowszechnił się zapewne na przełomie XVIII i XIX wieku. Pierwsze bombki zostały wykonane w Lauscha w Niemczech przez Hansa Greinera. Według legendy rozpoczął on tworzenie szklanych wydmuszek do udekorowania choinki, gdyż nie stać go było na typowe wówczas dekoracje czyli orzechy, jabłka czy cukierki.

Bombki, w niektórych regionach Polski zwane bańkami, wykonane są zazwyczaj z cienkiego szkła. Często są ręcznie malowane i posrebrzane od wewnątrz. Początki ich produkcji datuje się na 1847 rok.

Pierwsze choinkowe bombki pojawiły się w Polsce w XIX w. Sprowadzano je z zagranicy, a ich prawdziwym zagłębiem była Norymberga. Były wykonywane ze szkła dmuchanego i początkowo imitowały owoce i orzechy, ale z czasem wzornictwo wzbogacało się o bombki w kształcie przedmiotów codziennego użytku, np. bucików, parasolek, instrumentów muzycznych czy też postaci zwierzątek i pajaców.

Dzisiejsze wspaniałe prezenty gwiazdkowe są nowością zwyczajową. W XIX wieku tylko w niektórych częściach Polski obdarowywano dzieci drobnymi upominkami, które chowano w sianie. Czasem do prezentów należała również przybrana orzechami, cukierkami, jabłuszkami oraz świeczkami sosenka - pierwowzór współczesnej choinki.

Ofiarodawca tych podarunków jest oczywiście Święty Mikołaj. Z zachowanych dokumentów wiadomo bardzo mało o tej postaci. Żył na przełomie III i IV wieku w Azji Mniejszej i był biskupem Miry. Zasłynął z dobroci i dyskretnej filantropii. Dziś nosi wiele imion Gwiazdor, Santa-Claus, Dziadek Mróz.

24 grudnia, wraz z pojawieniem się pierwszej gwiazdy na niebie zasiadamy do wspólnej wieczerzy wigilijnej, łamiemy się opłatkiem, składamy życzenia, śpiewamy kolędy. Wieczór wigilijny kończy Pasterka, msza odprawiana o północy.

Choinka, kolędy i św. Mikołaj należą dziś do zwyczajów o zasięgu ponadnarodowym, praktykowanych w różnych częściach świata, nie tylko przez Katolików.

Dorota Pelszyk